امكان تطبيق آيات قرآن‌كريم با ابيات مثنوی در نسخه جديد نرم‌افزار جامع مثنوی

امكان تطبيق آيات قرآن‌كريم با ابيات مثنوی در نسخه جديد نرم‌افزار جامع مثنوی

يافتن ارتباط آيات قرآن‌كريم با ابيات مثنوی به‌صورت دو سويه از جمله ويژگی‌های مهم نسخه جديد نرم‌افزار جامع چندرسانه‌ای مثنوی معنوی است.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، مركز تحقيقات كامپيوتری علوم اسلامی در نظر دارد تا با توليد نرم‌افزار «مثنوی معنوی»، تحت عنوان «نرم‌افزار چندرسانه‌ای مثنوی معنوی»، دريچه‌ای نو به روی علاقه‌مندان و مولوی‌پژوهان بگشايد.

نسخه جديد اين برنامه چندرسانه‌ای(Multimedia) توسط مركز در دست توليد است كه تا سال آينده به بازار عرضه خواهدشد و مدير اين پروژه، حجت‌الاسلام ميرسالاری است.

حجت‌الاسلام ميرسالاری در توضيح چگونگی طرح و اجرای نرم‌افزار مثنوی گفت: نرم‌افزار «مثنوی معنوی» قبلاً توسط مؤسسه حكمت طراحی و توليد شده‌بود، اما به لحاظ برنامه‌نويسی، امكانات و ديتا از سطح مطلوبی برخودار نبود و نتوانست مورد قبول عام و خاص قرار گيرد.

وی ادامه داد: به همين منظور در سال 1378 طرح ارتقای آن به بنده پيشنهاد شد. با بررسی‌های انجام شده به اين نتيجه رسيديم كه ارتقای نرم‌افزار مثنوی ممكن نيست، جز اين كه اين نرم‌افزار دوباره طراحی و توليد شود.

با موافقت مديريت مركز، ديتای اين برنامه به موسسه خدمات نور و برنامه‌نويسی آن به مركز تحقيقات كامپيوتری علوم اسلامی سپرده شد. در نهايت، اواخر سال 1378 لوح فشرده مثنوی معنوی تحت عنوان «نرم‌افزار چند رسانه‌ای مثنوی معنوی» توليد و به بازار عرضه شد.

ميرسالاری درباره اساس شكل‌گيری طرح و اجرای نرم‌افزار مثنوی تصريح كرد: با توجه به اين كه شخصيت مولانا در ايران و جهان شناخته شده‌است و كتاب مثنوی يكی از شاهكارهای ادبی ايران و جهان به‌شمار می‌آيد، می‌بايست طرحی را ارائه می‌كرديم كه درخور شخصيت اين شاعر نام‌آور ايرانی می‌بود.

وی افزود: از اين رو سعی كرديم نرم‌افزاری را طراحی و توليد كنيم كه مورد اقبال همه اقشار جامعه به خصوص مولوی‌شناسان و مولوی‌پژوهان واقع شود كه بحمدالله بعد از گذشت هفت سال هنوز هم با استقبال شايانی مواجه است.

ميرسالاری درباره منابع استفاده شده در اين نرم‌افزار اظهار كرد: در اين برنامه، متن كامل مثنوى معنوى مولانا براساس نسخه نيكلسون ارائه شده‌است. همچنين پنج شرح مبسوط از مثنوى معنوى در اين نرم‌‏افزار گنجانده شده‌است كه عبارت‌اند از: شرح علامه محمد تقى جعفرى در 14 جلد، شرح علامه بديع‌‏الزمان فروزانفر بر دفتر اول در 3 جلد، شرح فيلسوف نامدار ملاهادى سبزواری در3 جلد، شرح استاد سيدجعفر شهيدى بر دفتر دوم تا پنجم در 6 جلد و شرح موسى نثرى در 6 جلد.

وی در توضيح امكاناتی كه در نرم‌افزار مثنوی معنوی وجود دارد، تصريح كرد: اين برنامه رايانه‌ای همانند ديگر نرم‌افزارهای مركز از قابليت‌های متعدد و مفيدی برخوردار است و می‌تواند به كاربران و محققان در امر تحقيقشان ياری رساند. لذا در اين لوح فشرده متن كامل شش دفتر مثنوی با خط نستعليق همراه با قابليت جست‌وجوی پيشرفته قابل دسترسی است.

وی يادآور شد: همچنين كاربران می‌توانند از آغاز دفتر اول تا پايان دفتر ششم شنونده تمام ابيات مثنوی باشند كه با شيوه صحيح در اين برنامه قرائت شده‌است. در اين نرم‌افزار، دفتر اول و ششم مثنوی با صدای حسين آهی و دفتر دوم تا پنجم با صدای امير نوری آمده‌است.

ميرسالاری در توضيح ديگر ويژگی‌های اين لوح فشرده خاطرنشان می‌كند: ارتباط آيات قرآن‌كريم با ابيات مثنوی به‌صورت دو سويه از جمله ويژگی‌های مهم اين لوح فشرده به شمار می‌آيد. مجموعه‌ای در حدود شش جز از آيات قرآن و بيش از هزار روايت و گفتار از ائمه معصومين(ع) و بزرگان دين با ابيات مثنوی ارتباط دارند كه در قسمت نصوص در قالب فهرست موضوعی ارائه شده‌ا‌ست.

مدير پروژه نسخه جديد نرم‌افزار مثنوی ادامه داد: در قسمت نمايش كه يكی از مهم‌ترين بخش‌های نرم‌افزار مثنوی است امكان بازبينی متن همراه نمايش رديف و قافيه و گويش كل ابيات فراهم شده‌است. هچنين كاربر می‌تواند از قابليت‌هايی چون نمونه‌بردای، حاشيه‌نويسی، رنگی‌كردن متن، علامت‌گذاری و چاپ بهره‌مند شود.

وی درباره ديگر بخش‌های نرم‌افزار مثنوی عنوان كرد: كتاب‌شناسی و آرايه‌های بديع ديگر بخش‌های اين لوح فشرده را تشكيل می‌دهند. در قسمت كتاب‌شناسی گفتار مولوی‌شناسان را درباره اين شاعر و عارف نامی ايران آورده‌ايم. درباره مثنوی و زندگی و شخصيت مولانا صدها كتاب آورده ايم كه بر اساس نام كتاب، ناشر و مؤلف تنظيم و ارائه شده‌است.

ميرسالاری متذكر شد: در قسمت آرايه‌های بديع يا صناعات ادبی فهرستی از آرايه‌های متنوع ادبی كه مرتبط با اشعار مثنوی بوده، گنجانده شده‌است.

مدير پروژه نرم‌افزار مثنوی با اشاره به برتری‌های نسخه جديد مثنوی نسبت به نسخه قديم آن، اظهار كرد: در نسخه جديد، كتاب‌های همچون نسخه اصلی رينولد نيكلسن به زبان انگليسی، دو شرح عربی، يك شرح و ترجمه فرانسه و چهار شرح و ترجمه تركی اضافه می‌شود. تعدادی فيلم و عكس هم در قالب نگارخانه ارائه خواهدشد.

وی ادامه داد: در نسخه جديد، قسمتی تحت عنوان واژه‌نامه برای توضيح تركيبات و لغات مثنوی خواهيم داشت. كتاب‌شناسی جامع و كامل‌تری به زبان‌های مختلف در نسخه ارتقا يافته خواهيم آورد. همچنين مقدمه‌ای از اساتيد و مولوی‌پژوهان ايرانی و خارجی اضافه می‌شود و متن كامل مثنوی به صورت يك دست توسط اميری نوری قرائت خواهدشد. در ضمن دفتر اول و ششم كه توسط حسين آهی خوانده شده‌است در ذيل مقدمه خواهد آمد.

ميرسالاری يادآور شد: تا سال آينده اين برنامه ادبی و عرفانی را در اختيار علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.